Δευτέρα 29 Δεκεμβρίου 2025

ΗΘΟΠΟΙΟΣ ΣΗΜΕΝΕΙ ... ΦΩΣ -- (Τραγούδι Κωμικής Τραγωδίας)


 

Ο Καποδιστριακός Σμαραγδής

«Στην Ελλάδα είσαι ό,τι δηλώσεις…»

Πολλοί πιστεύουν, λανθασμένα, ότι αυτό το πετυχημένο το είπε ο Τσαρούχης, αλλά η αλήθεια είναι ότι το είπε ο ηθοποιός Καρούσος και ο Τσαρούχης το αναμετέδωσε επειδή του άρεσε. Αρέσει και σε πολλούς σύγχρονους Έλληνες επίσης… Με την έννοια ότι βάζουν τους αδαείς στη θέση τους, που προσβάλλουν τάχα τους επαΐοντες.

Αυτό, ακριβώς, όμως, είναι και το κρυφό μεγαλείο του συλλογισμού: Ότι, δηλαδή, έχοντας την ελευθερία να δηλώσεις ότι θέλεις ποιος είσαι, αρκεί να το αποδείξεις με συνέπεια, σαφήνεια και διάρκεια. Υπάρχει κάτι πιο σπουδαίο από αυτό στο ταξίδι της αναζήτησης μέσα στη δημιουργική μας ζωή;

Πάρα πολλοί καταπιάνονται με τέχνες που δεν κατέχουν και επιδιώκουν διακαώς, με περίσσιο θράσος, το καθολικό μπράβο. Και προς στιγμήν τα καταφέρνουν… Στο βάθος του χρόνου είναι τελικά χρήσιμοι μόνον για τη σύγκριση, ώστε να διακριθούν οι πραγματικά σημαντικοί.

Τώρα που το Πανελλήνιο είδε ταινίες για τον γέροντα Παΐσιο και τον άγιο Νεκτάριο και μαθαίνει τούρκικα, με την πληθώρα των σίριαλ που κατακλύζουν τα κυτία της επιμόρφωσής τους —δηλαδή τις TV— είναι η κατάλληλη στιγμή να δούμε την ταινία του Σμαραγδή και να απολαύσουμε την τέχνη της φιλοσοφημένης πρωτόλειας κιτσαρίας…

Τουλάχιστον τα τούρκικα θεάματα τα βλέπουν οι σύγχρονοι Ελληναράδες τζάμπα. Εδώ πρέπει να πληρώσεις! Και, δυστυχώς, μετά τη θέαση, κατά την έξοδο, δεν υπάρχει κάτι σαν ταμείο επιστροφής για να πάρεις τα λεφτά σου πίσω… Οπότε πας σινεμά και πείθεις όσο μπορείς τον εαυτό σου για να σου αρέσει αυτό που βλέπεις. Και αρχίζει ο πονοκέφαλος…

Έτσι έγινε με τον «Ελ Γκρέκο», έτσι έγινε με τον «Θεό που αγαπάει το χαβιάρι», έτσι και με τον «Καζαντζάκη», έτσι καί τώρα!

Ο Σμαραγδής δήλωσε σκηνοθέτης, αλλά δεν είναι καλλιτέχνης. Δεν το έχει. Δεν το κατέχει. Δεν γνωρίζει τον άνθρωπο, την εσωτερικότητα, τις συμπεριφορές…

Πρέπει να μπει τιμωρία και να μελετήσει, για αρχή, τουλάχιστον τους Έλληνες τραγικούς και τους Ντοστογιέφσκι και Τολστόι για χρόνια, μέχρι να τους απορρίψει. Να αντιγράψει, δηλαδή, χειρόγραφα από δέκα φορές όλα τα γραπτά τους! Αν περάσει αυτό το τεστ, να πάει στο επόμενο, μιας και θέλει να κάνει ταινίες:

Αφού θέλει να ασχοληθεί μάλιστα με χαρακτήρες, να δει τουλάχιστον τις ταινίες του Κουροσάβα από είκοσι φορές την καθεμιά —άντε και τα θεατρικά του Σέξπιρ από άλλες τόσες— και στο τέλος να δώσει εξετάσεις για το τι συγκράτησε.

Όλα αυτά, βέβαια, απαιτούν πολύ χρόνο, ίσως και μια ζωή! Αλλά ας υποθέσουμε ότι είναι καλός μαθητής και τα παίρνει τα γράμματα γρήγορα…

Ύστερα, λοιπόν, από όλα αυτά, θα του επιτραπεί να καθίσει στον καναπέ και να απολαύσει όσα τούρκικα αλλά και ελληνικά σίριαλ επιθυμεί, καθώς και τις ταινίες του Τζέιμς Πάρις, ώστε να αρχίσει τις δικές του δημιουργίες.

Ξέρετε τι θα συμβεί;

Θα κρατήσει αυτό το τελευταίο και θα ξεχάσει όλα τα προηγούμενα!

Θα πάει πρώτα για καφέ σε μια πλατεία, κάτω από έναν πλάτανο. Πριν από αυτό, κατά δήλωσή του, θα δανειστεί τα φτερά από τη σύζυγό του —κάτι που κάνει πάντα πριν αρχίσει κάποια ταινία— και θα της τα παραδώσει στο τέλος, λέει..!

Εκεί, λοιπόν, στην πλατεία, με τα φτερά στις πλάτες, θα καλέσει τους συντελεστές. Όλοι θα υποβληθούν μπροστά στο θέαμα. Πιστεύουν ότι ίσως να απογειωθούν μαζί του…

Το ηλεκτρόφωνο θα παίζει τη Μαντουμπάλα με τον Καζαντζίδη. Πρώτα θα εμπνευστεί τον τίτλο. Αυτό είναι μεγάλο ζόρι, αλλά θα το βρει.

Ύστερα θα ανοίξει τυχαία το τηλέφωνό του και θα δει ξαφνικά μια μορφή να τον κοιτάζει κατάματα!
Αυτός! Αυτός! Θα φωνάξει. Αυτός θα παίξει τον Καποδίστρια. Όλους τους άλλους υποψηφίους διώξτε τους.

— Μα δεν ξέρουμε ούτε το όνομά του!
— Να μου τον βρείτε. Είναι μεταφυσικό το θέμα. Ψάξτε!

…Και θα τον βρουν.

Αμέσως θα στηθεί σκηνικό ύπνωσης, με έναν σπάνιο υπνωτιστή που θα έρθει μυστικά από το εξωτερικό, και θα αρχίσει η εκπαίδευση. Ο δυστυχής Αντώνης Μυριαγκός θα παγιδευτεί με αυτά τα παράξενα, αλλά τι να κάνει; Θα υποστεί την ύπνωση, αλλά σιγά σιγά θα αρχίσει να εξαϋλώνεται και, ύστερα από απανωτές και σκληρές συνεδρίες, θα μπει για τα καλά στο θέμα. Θα νιώσει ένα με τον αληθινό Καποδίστρια, μέχρι που θα τον δει από κοντά, θα τον αγγίξει και εκείνος θα του δώσει την άδεια να παίξει τον ρόλο! Ναί!

Λαμπρά, μέχρις εδώ...

Στην προηγούμενη ταινία του, «Θεός αγαπάει το χαβιάρι» (φοβερός τίτλος!), είχε βάλει τον ανύπαρκτο ηθοποιό και γελωτοποιό Λάκη Λαζόπουλο. Τον έντυσε με κάτι περίεργα σεγκούνια, του κόλλησε πολλά μουστάκια και τρίχες και τον έβαλε να παίξει κάτι σαν τον μάντη Τειρεσία, τον μάντη Κάλχα και τον… συμπαντικό Θεό μαζί!

Εδώ θα εφαρμόσει την ίδια πετυχημένη συνταγή, βάζοντας δίπλα στον Καποδίστρια έναν κακομοίρη με ένα ράσο, που θα εξηγεί συνεχώς στους «βλάκες» θεατές τις σκέψεις και τις ενέργειες του Καποδίστρια. Φοβερό εύρημα!

Η συνάντηση για το γύρισμα θα γίνει σε μια πλατεία. Θα πλακώσουν όλοι οι συντελεστές. Θα γεμίσουν όλα τα τραπέζια. Σε όλους θα εξηγήσει τον ρόλο τους. Θα ξεκαμπίσουν και τα βεστιάρια, όπου θα εξηγήσει ότι οι φουστανέλες και όλα τα ρούχα πρέπει να μην λερωθούν, γιατί θα επιστραφούν ατσαλάκωτα.

Τη βαλίτσα με τις μεταφυσικές παπαριές θα την κρατάει από πριν ο ίδιος ο Σμαραγδής. Θα καταφθάσει από μακριά και το τσούρμο της μαστοράντζας: Οι τεχνικοί, φωτογράφοι, μακινίστες και ηλεκτρολόγοι. Όλοι με ύφος! Όλοι οι όμορφοι και οι άσχημοι. Λαός!

Τώρα, όμως, οι καφέδες και οι λεμονοπορτοκαλάδες θα ανεβάσουν τον λογαριασμό. Είναι και τα γλυκά…

Δυστυχώς, όμως, εκείνη τη στιγμή θα πλακώνουν οι χορηγοί και θα δηλώσουν ότι αποχωρούν.

Τι συνωμοσία θα είναι αυτή; Ποιος δεν θα θέλει να γυριστεί ταινία για τον Καποδίστρια; Ποια κέντρα συνωμοτούν; Οι αριστεροί; Οι δεξιοί; Οι Σιωνιστές; Ποιος;

Δεν θα χάσει χρόνο. Θα τρέξει στις λαϊκές αγορές, θα τρέξει στις εκκλησίες φωνάζοντας:
«Δεν με αφήνουν να κάνω ταινία με τον Άγιο Καποδίστρια!»

Έτσι και έγινε. Και πέτυχε!

Στο άκουσμα της λέξης «Άγιος», όλοι έμειναν καγκελόξυλο. Ρίγος κυρίευσε τους πάντες.

Αυτός συνέχισε:
«Δεν με αφήνουν να κάνω ταινία για τον Καποδίστρια, που είναι ο ίδιος ο Ιησούς Χριστός, ίδια πάστα με τον άγιο Νεκτάριο, ίδιο κουμάσι με τον γέροντα Παΐσιο!».

Επικράτησε σιωπή. Η σιγή ήταν απόλυτη. Κάποιοι προσπάθησαν να κρατήσουν τα δάκρυά τους. Οι περισσότεροι δεν τα κατάφεραν.

Ένας πιο ψύχραιμος έφερε ένα πανέρι και όλοι άρχισαν να ρίχνουν μέσα ό,τι χρήματα είχαν.

— Δεν με αφήνουν να κάνω ταινία για τον Καποδίστρια, που στη σκηνή της δολοφονίας του θα δείχνει την Παναγία με ανοιχτές αγκάλες από τους ουρανούς να τον υποδέχεται.

Στο άκουσμα αυτής της είδησης έσπασε η σιωπή και όλοι άρχισαν να τηλεφωνούν στα σπίτια τους να φέρουν όλες τις οικονομίες και όλα τα τιμαλφή.

Πού να χωρέσει το πανέρι! Γέμισε η πλατεία με έναν σωρό από λεφτά και διάφορα άλλα. Ένας σωρός σαν εκείνον που έχει ο Σκρουτζ Μακ Ντακ στα καλά του!

Έτσι, κατά την τροπή και τον τρόπο, στήνεται ο μπερντές και αρχίζει το γύρισμα και το ξεγύρισμα…

Η πρώτη έμπνευση θα έρθει από σχολικές παραστάσεις. Αλλά, επειδή βολεύει, θα συνεχιστεί έτσι σε όλο το έργο για σιγουριά.

Μια ιαχή κυριαρχεί σε όλο το τοπίο:

«Αδέρφια μου Έλληνες, Ελευθερία ή Θάνατος!»

Ακούγεται μια απόκοσμη θεία λειτουργία. Ατμόσφαιρα έκστασης!
Όλοι εισχώρησαν στην εντρύφηση του όλου θέματος!

Κάποιος βάζει στο ηλεκτρόφωνο την Μαντουμπάλα

Αρχίζει και η κουβεντούλα:
Σεβί όρουμ… Ντερ σεκιούρεντεριμ… Άντε… Τσαμπούκ-τσαμπούκ… Βάι, βάι, βάι… Μασσαλά… Κιοφτέ… Ντον ντουρμά… Καζάν ντιμπί…

Η συνέχεια επί της οθόνης…


Βιτριολήςς